یکشنبه , بهمن ۳ ۱۳۹۵
خانه / آخرین اخبار / رخداد زمین لغزش

رخداد زمین لغزش

زمين­لغزش يكي از پديده‌هاي طبيعي است كه از پايين افتادن و يا حركت يكپارچه و اغلب سريع حجمي از مواد رسوبي در امتداد دامنه‌ها رخ مي‌دهد (محمودي، ۱۳۸۳). اين پديده‌، از جمله متداول‌ترين پديده‌هاي تغيير شكل دهنده سطح زمين مي‌باشد، كه در تمامي دوران‌هاي زمين‌شناسي به رخداد پيوسته است و به عنوان يكي از بلاياي طبيعي، امروزه مورد توجه است (ایزدی، ۱۳۸۵). يكي از اثرات غيرقابل انكار اين پديده، تشديد فرسايش خاك و انتقال رسوبات به پشت سدها و يا بندهاي پايين دست حوضه‌هاي آبخيز مي‌باشد (علي محمدي و همكاران، ۱۳۸۸). از آنجا که پيش­بيني زمان رخداد زمين­ لغزش­ها از توان علم و دانش بشر خارج مي­باشد، لذا با شناسايي مناطق حساس به زمين­ لغزش و رتبه­بندي کردن آن مي­توان تا حدودي از خطر ناشي از بروز زمين­ لغزش جلوگيري نمود (شيرانی، ۱۳۸۳). يکی از اصلی‌ترين اقدامات در اين رابطه تهيه‌ي نقشه‌هاي پهنه‌بندي خطر رخداد زمين­لغزش مي­باشد. اين فرآيند که برمبناي شناخت ويژگي­هاي طبيعي و مدل سازي کمي بر پايه داده­هاي ناحيه مورد مطالعه صورت مي­گيرد، مي­تواند مبنايي براي اقدامات بعدي و برنامه­ريزي­هاي آتي توسعه و عمران در مقياس منطقه­اي، ناحيه­اي و محلي محسوب گردد (رامشت، ۱۳۷۵). در مورد پهنه­بندي خطر حرکت­هاي توده­اي تاکنون بررسي­هاي زيادي صورت گرفته است و محققان مختلف با استفاده از روش­هاي مختلف آماری، روش­های تجربی، روش رگرسیون چند متغیره ([۱]MR) و مقایسه ­آنها با یکدیگر (گی، ۱۹۹۲؛ ون­‌وستن و همكاران، ۱۹۹۷؛ گوزتي و همكاران، ۲۰۰۰؛ سارولي، ۲۰۰۱؛ مورات و همكاران، ۲۰۰۲؛ چودهاري و همكاران، ۲۰۰۳؛ پژم، ۱۳۷۵؛ حق‌شناس، ۱۳۷۵؛  بداغي، ۱۳۷۶؛ اشقلي فراهاني، ۱۳۸۰؛ سفيدگري، ۱۳۸۱؛ شیرانی، ۱۳۸۳؛ شیرانی و همکاران، ۱۳۸۴؛ ایزدی، ۱۳۸۵؛ شیرانی و همکاران، ۱۳۸۵؛ شريعت جعفري و همکاران، ۱۳۸۷؛ صفایی و همکاران، ۱۳۸۸؛ گرایی و همکاران، ۱۳۸۸)، روش­های چند معیاره و عمدتاً تحلیل سلسله مراتبی ([۲]AHP) (اونق، ۲۰۰۴؛ نفس‌ليوگلو و همکاران، ۲۰۰۸؛ يالسين، ۲۰۰۸؛ آل­شيخ و همكاران، ۲۰۰۹؛ وحيدنيا و همكاران، ۲۰۰۹؛ فيض‌نيا و همكاران، ۱۳۸۳؛ احمدی و همکاران، ۱۳۸۲؛ بهلول عليجاني و همكاران، ۱۳۸۶؛ شادفر و همكاران، ۱۳۸۶؛ جوكار سرهنگي و همكاران، ۱۳۸۶؛ علیجانی و همکاران، ۱۳۸۶؛ عظيم پور و همكاران، ۱۳۸۸؛ علایی طالقانی و همکاران، ۱۳۹۰) و مقایسه روش­های آماری و تحلیل سلسله مراتبی (AHP) (احمدي و همكاران، ۱۳۸۲؛ فيض نيا و همكاران، ۱۳۸۳؛ بهنيافر و همكاران، ۱۳۸۸؛ شیرانی و همکاران، ۱۳۸۹) طبقه­بندي­هاي متعددي ارايه داده­اند. اما بسته به وضعيت موجود منطقه مورد مطالعه، دقت و انعطاف هريک از اين روش­ها متفاوت خواهد بود. بنابراين جهت شناخت مناطق داراي پتانسيل زمين­لغزش و تهيه نقشه پهنه­بندي خطر بايد بهترين و دقيق­ترين روش را با توجه به عوامل موثر در رخداد پدیده و وضعيت منطقه انتخاب نمود (شيرانی، ۱۳۸۳). فرآيند تحليل سلسله مراتبي يكي از جامع­ترين سيستم‌هاي طراحي شده براي تصميم‌گيري با معيارهاي چندگانه است (قدسي‌پور، ۱۳۸۸). در این فرآیند عملیات وزن دهی به فاکتورها به سه روش صورت می­گیرد: ۱). استفاده از دانش کارشناسي (کیفی) ۲). استفاده از دانش داده­اي (کمی) ۳). تلفیق دانش کارشناسي و داده­اي با هم (بهين گستر گيتي، ۱۳۸۷). روش اول داراي معايبي مانند، احتمال اشتباه نمودن کارشناس در تعيين وزن و مشکل استاندارد سازي واحدهاي اندازه گيري ذهني آنها، مي­باشد. در روش دوم نیز درستي عملکرد به ميزان صحت و دقت جواب­هاي اوليه موجود بستگي دارد. در روش سوم با استفاده روش­های آماری و کمی و قضاوت کارشناسان وزن­دهی فاکتورها به صورت مجزا انجام می­شود. سپس وزن مطلوب با مقایسه مقادیر به دست آمده تعیین می­شود. در نتیجه احتمال وقوع خطا کاهش یافته و وزن­ها به واقعیت نزدیک­تر خواهند شد. محققین در بحث پهنه­بندی خطر زمین­لغزش تا کنون برای وزن­دهی اولیه فاکتورها در روش AHP از روش اول یعنی کارشناسی محض استفاده نموده و هیچگاه از روش­های کمی و تلفیقی جهت وزن­دهی فاکتورها استفاده نکرده­اند.

مطالب مشابه  دانلود آرک.جی.آی.اس (ArcGIS) نسخه 10.4.1

[۱]– Multivariate Regression

www.GIS-RS-GPS.ir

[۲]– Analytical Hierarchy Process

منابع

  • احمدي، حسن؛ اسمعلي، اباذر؛ فيض‌نيا، سادات و محسن شريعت جعفري، (۱۳۸۲)، پهنه بندي خطر حركات توده­اي با استفاده از دو روش رگرسيون چند متغيره (MR) و تحليل سلسله مراتبي (AHP) (مطالعه موردي: حوضه آبخيز گرمي چاي)، مجله منابع طبيعي ايران، جلد ۵۶، ش ۴، صص ۳۳۶-۳۲۳٫
  • اشقلي فراهاني، ع، (۱۳۸۰)، ارزيابي خطر ناپايداري دامنه­هاي طبيعي در منطقه رودبار با استفاده از تئوري فازي، پايان­نامه كارشناسي­ارشد زمين­شناسي مهندسي،‌ دانشگاه تربيت معلم تهران.
  • ايزدي، زهرا، (۱۳۸۵)، پهنه­بندي خطر زمين­لغزش با استفاده از روش­هاي آماري (نمونه موردي: حوضه رودخانه ماربر)، پايان­نامه كارشناسي­ارشد، دانشگاه اصفهان، گروه جغرافيا.
  • بداغي، ب، (۱۳۷۶)،‌ پهنه­بندي خطر زمين­لغزش در بخشي ار حوضه شاهرود، پايان­نامه كارشناسي­ارشد، دانشگاه، تهران، دانشكده منابع طبيعي.
  • بهنيافر، ابوالفضل؛ هادی قنبرزاده و محمدرضا منصوری دانشور، (۱۳۸۸)، پهنه‌بندی خطر زمين‌لغزش و ناپايداری دامنه‌ای به روش‌های AHP و احتمال (مطالعه موردی: حوضه آبريز رودخانه کنگ، دامنه‌های شمالی بينالود)، مجله علمی پژوهشی فضای جغرافيايی دانشگاه آزاد واحد اهر، سال نهم، شماره ۳۷، صص ۷۸-۵۵٫
  • پژم، م، (۱۳۷۵)، پهنه­بندي خطر حركت­هاي توده­اي در حوضه آبخيز الموت رود، پايان­نامه كارشناسي­ارشد آبخيزداري، دانشكده منابع طبيعي دانشگاه تهران.
  • جوكار سرهنگي، عيسي؛ امير احمدي، ابوالقاسم و حسين سلمليان، (۱۳۸۶)، پهنه­بندي خطر زمين­لغزش در حوضه صفارود با استفاده از سيستم اطلاعات جغرافيايي، مجله جغرافيا و توسعه ناحيه­اي، شماره ۹، صص ۹۳-۷۹٫
  • حق شناس، ابراهيم، (۱۳۷۵)، پهنه بندي خطر زمين لغزش و ارتباط آن با توليد رسوب در منطقه طالقان پايان نامه كارشناسي ارشد، دانشگاه تربيت مدرس.
  • رامشت، محمد حسين، (۱۳۷۵)، كاربرد ژئومورفولوژي در برنامه­ريزي ملي، منطقه­اي، اقتصادي، چاپ اول، انتشارات دانشگاه اصفهان، ۲۶۸٫
  • سفيدگري، ر، (۱۳۸۱)، ارزيابي روش­هاي پهنه­بندي خطر در مقياس ۱:۵۰۰۰ (مطالعه موردي حوضه آبخيز دماوند)، پايان­نامه كارشناسي­ارشد، دانشگاه تهران.
  • شادفر، صمد؛ يماني، مجتبي؛ قدوسي، جمال و جعفر غيوميان، (۱۳۸۶)، پهنه­بندي خطر زمين لغزش با استفاده از روش تحليل سلسله مراتبي (مطالعه موردي: حوضه آبخيز چالكرود تنكابن)، مجله پژوهش و سازندگي در منابع طبيعي، ش ۷۵، صص۱۲۶-۱۱۷٫
  • شريعت جعفری، محسن؛ غيوميان، جعفر، (۱۳۸۷)، ارزيابی کارايی مدل آناليز دو متغيره در پهنه­بندی خطر رانش زمين، مجله علوم دانشگاه تهران، ۳۴ (۱)- ص ۱۴۳-۱۳۷٫
  • شيراني، کورش؛ چاوشي، ستار و جعفر غيوميان، (۱۳۸۵)، بررسي و ارزيابي روش هاي پهنه بندي خطر زمين لغزش در پادناي علياي سميرم، مجله پژوهشي علوم پايه، دانشگاه اصفهان، ص ۳۵-۲۳٫
  • شيراني, کورش؛ غيوميان، جعفر و احمد مختاري، (۱۳۸۴)، بررسي و ارزيابي روش هاي آماري دو متغيره و چند متغيره در پهنه بندي خطر زمين لغزش، نشريه آب و آبخيز، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخيزداري، ص ۴۸-۳۶٫
  • شيراني، کورش، (۱۳۸۳)، ارزيابي مهمترين روشهاي پهنه بندي خطر زمين لغزش به منظور انتخاب روشي مناسب براي جنوب استان اصفهان منطقه سميرم، وزارت جهاد کشاورزي، پژوهشکده حفاظت خاک، ۱۰۴٫
  • شیرانی، کورش؛ سیف، عبداله و مسعود علیمرادی، (۱۳۸۹)، صحت سنجی روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و رگرسیون چند متغیره (MR) در پهنه­بندی خطر زمین­لغزش به کمک تکنیک GIS (مطالعه موردی: حوضه رودخانه ماربر)، مجله مهندسی فناوری اطلاعات مکانی، سال یکم، شماره سوم، صص ۱۰۸-۹۱٫
  • صفايي، جمال؛ مجيد اونق؛ منصور مصداقي و محسن شريعت جعفري، (۱۳۸۸)، مقايسه كارايي مدل­هاي تجربي و آماري پهنه­بندي خطر زمين­لغزش( مطالعه موردي : آبخيز الموت رود)، مجله پژوهش‌هاي حفاظت آب و خاك، جلد شانزدهم، ش ۴، صص ۶۱-۴۳٫
  • طرح جامع آب كشور، (۱۳۷۸)، گزارش حوضه كارون، شركت مهندسين مشاور جاماب وابسته به وزارت نيرو.
  • عظيم پور، عليرضا؛ صدوقي، حسن؛ دلال اوغلي، علي و محمد رضا ثروتي، (۱۳۸۸)، ارزيابي نتايج مدل AHP در پهنه­بندي خطر زمين لغزه (مطالعه موردي: حوضه آبريز اهرچاي)، مجله علمي پژوهشي فضاي جغرافيايي، سال نهم، ش ۲۶، صص ۷۸-۷۱٫
  • علایی طالقانی، محمود؛ رحیم­زاده، زهرا، (۱۳۹۰)، شبیه سازی احتمال وقوع لغزش در حوضه آبخیز جوانرود با مدل تحلیل سلسله مراتبی (AHP) با تاکید بر ویژگی­های مورفولوژی، مجله جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، سال بیست و دوم، شماره ۴، صص ۷۲-۵۳٫
  • عليجاني، بهلول؛ قهرودي، منيژه و ابوالقاسم اميراحمدي، (۱۳۸۶)، پهنه­بندي خطر وقوع زمين لغزش در دامنه­هاي شمالي شاه جهان با استفاده ازGIS (مطالعه موردي: حوضه اسطرخي شيروان)، فصلنامه تحقيقات جغرافيايي، ش ۸۴، صص ۱۳۱–۱۱۶٫
  • علي­محمدي، صفيه؛ پاشايي اول، عباس؛ شتايي جويباري، شعبان و لطف­اله پارسايي، (۱۳۸۸)، ارزيابي كارايي مدل­هاي پهنه­بندي خطر زمين­لغزش در حوضه آبخيز سيد كلاته راميان، مجله پژوهش­هاي حفاظت آب و خاك، جلد شانزدهم، ش اول، صص ۷۸-۵۹٫
  • فيض­نيا، سادات؛ كلارستاقي، عطااله؛ احمدي، حسن و مهرداد صفايي، (۱۳۸۳)، بررسي عوامل موثر در وقوع زمين­لغزش­ها و پهنه­بندي خطر زمين لغزش (مطالعه موردي: حوضه آبخيز شيرين­رود سد تجن)، مجله منابع طبيعي ايران، جلد ۵۷، ش ۱، صص ۲۲-۳٫
  • قدسي‌پور، سيد حسن، (۱۳۸۸)، فرآيند تحليل سلسله مراتبي، انتشارات دانشگاه صنعتي اميرکبير، چاپ هفتم، تهران.
  • گرايی، پرويز؛ کريم سليمانی؛ سيد رمضان موسوی و عطاء الله کاويان، (۱۳۸۸)، مدل سازی منطقه­ای خطر زمين­لغزش با استفاده از روش آماری رگرسيون چند متغيره در حوضه آبخيز لاجيم رود ساری، مجله علوم زمين، سال نوزدهم، شماره ۷۳، صص ۳۶-۲۹٫
  • محمودي، فرج الله، (۱۳۸۳)، ژئومورفولوژي ديناميك،‌ دانشگاه پيام نور، چاپ ششم، ۳۶۴٫
  • مسعوديان، ابوالفضل؛ كاوياني، محمد رضا، (۱۳۸۶)، اقليم شناسي ايران، انتشارات دانشگاه اصفهان.
  • موحد دانش، علي‌اصغر، (۱۳۷۳)، هيدرولوژي آب‌هاي سطحي ايران، تهران انتشارات سمت.
  • موسسه تحقيق در عمليات بهين گستر سازه، (۱۳۸۷)، تحيل سلسله مراتبي و AHP Master.
  • Gee, M. D., (1992) Classification of landslides hazard Zonation methods and a test of predictive capability. Bell, Davi,H(Ed.), Proceedings 6 th International Symposium on Landslide, 48-56.
  • Van Westen, C.J., Rengers, N., Terline, M.T.J., and Soeters, R. (1997) Predication of the Occurrence of slope Instability Phenomena through GIS-Based Zonation. Journal of Geologisches Rundschau, No. 86, Pp. 404-414.
  • Guzzetti, F., Cardinali, M., Relchenbach, P., Carrara, A., (2000) Comparing Landslide Maps: A case Study in the Upper Tiber River Basin, Central Italy, Environmental Management, Vol. 25, No. 3, PP. 247-263.
  • Saro Lee, Kyungduck M., (2001), Statistical Analysis of Landslide Susceptibility at Yonging, Korea, Enviromented Geology, 40: 1095-1113.
  • Murat Ercanogla. Canada Gokceoglu, (2002), assessment of Landslide Susceptibity for a Landslide pron Area (North of Yenice, NW Turkey) by Fuzzy Approach, Environmental Geology, 41: 720-730.
  • Chowd Hury, R., Flentije, P (2003), Role of Slope Reliability Analysis in Landslide Risk Management, Bull. Eng. Geol. Env. 62:41-46.
  • Ownegh, M., (2004), Assessing the Application of Australian Landslide databases for hazard management, 13th International Soil Conservation Organization Conference – Brisbane, July.
  • Nefeslioglu, H.A., Duman, T.Y., Durmaz, S., (2008). Landslide susceptibility mapping for a part of tectonic Kelkit Valley (Eastern Black Sea region of Turkey). Journal of Geomorphology, 94 (3-4), Pp. 401-418.
  • Yalcin, A., (2008). GIS-based landslide susceptibility mapping using analytical hierarchy Process and bivariate statistics in Ardesen (Turkey): Comparisons of results and confirmations. Journal of Catena, No: 72; Pp. 1 – ۱۲٫
  • A. Vahidnia. M. H., A. Alimohammadi. A. & Hosseinali.F., (2009). Landslide Hazard Zonation Using Quantitative Methods in GIS, International Journal of Civil Engineerng. Vol. 7, No. 3, Pp: 176-189
  • Vahidnia, M. H., Alesheikh, A. A., Alimohammadi, A., & Hosseinali, F., (2009). Landslide Hazard Zonation Using Quantitative Methods in GIS. International Journal of Civil Engineering, Vol. 7, No. 3, Pp. 176-189.
مطالب مشابه  روش نصب ArcGIS 10.3

Van Westen, C.J. (1998), Geographic Information Systems in Slope Instability Zonation (GISSIZ), Volume I, II.

 

درباره‌ی mahmoodsoltanian

شاید این مطلبم به دردت بخوره

teacher_school

مدرسه استادی ArcGIS

آیا می خواهید غول GIS را شکست دهید؟ آیا می خواهید یکی از بهترین مدرسان …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *